Web Stardards: ước mơ chuẩn hóa thế giới Web (phần 1)
Trong những năm gần đây, trong giới phát triển Web, cụm từ “Web standards” được nhắc đến như một xu hướng thiết kế Web cho hiện tại và tương lai. Vậy Web standards thực chất là gì? Tại sao chúng ta phải quan tâm tới nó? Và liệu đó có phải là câu trả lời cuối cùng cho những vấn đề trong quá trình phát triển Web không? Với loạt 3 bài viết về Web Standards, tôi hy vọng có thể phần nào giúp bạn tìm ra câu trả lời thích đáng.
1. Vấn đề của World Wide Web
Khi Tim Berners-Lee tạo ra World Wide Web, có lẽ ông cũng không tưởng tượng ra đến một ngày phát minh của ông lại có thể thay đổi cách nhân loại giao tiếp, kinh doanh, chia sẻ thông tin đến như vậy. Một thế giới (ảo) mới được tạo thành. Trong thế giới đó, mỗi một website, một trang web tùy theo mức độ lớn nhỏ có thể được xem như một thành phố, một khu vực hay một ngôi nhà trong thế giới thực. Các ngôi nhà mà chúng ta đang sống có thể rất khác nhau về phong cách, thiết kế, nhưng cơ bản đều được xây dựng dựa trên những nguyên tắc chung về kiến trúc. Ngay cả những bản vẽ cũng được thiết kế theo một chuẩn nhất định nhằm bảo đảm ý tưởng của kiến trúc sư được hiểu và thực thi chính xác bởi nhân viên thi công.
Thế giới Web cũng tương tự. Đã trong một thời gian khá dài, sự thiếu vắng một chuẩn thiết kế được chấp nhận rộng rãi trong cộng đồng phát triển Web đã dẫn đến nhiều vấn đề đau đầu cho các nhà thiết kế cũng như thiệt hại cho người dùng. Một số vấn đề “nổi cộm” bao gồm:
- Sự thiếu tương thích giữa các trình duyệt: Internet Explorer là một ví dụ tai tiếng về sự thiếu tôn trọng những chuẩn chung. Hậu quả là các trang web được thiết kế cho “đa số người dùng” sử dụng IE đã hiển thị sai lệch trong các trình duyệt khác. Một điểm đáng chú ý khác là thị phần của IE đã bị thu hẹp đáng kể trong năm nay (2006), còn khoảng hơn 80%.
- Lãng phí thời gian và tiền bạc cho việc thiết kế Web: để giải quyết vấn đề không tương thích, một số website lớn đã phải thiết kế nhiều phiên bản khác nhau cho nhiều trình duyệt. Thay vì tập trung sáng tạo cho trang web, việc kiểm tra, sửa lỗi không tương thích chiếm một phần lớn thời gian của designer. Tệ hơn, trong một số trường hợp để bảo đảm cho website của mình hiển thị đúng cho mọi trường hợp, designer đã phải sử dụng các thủ thuật (gọi là “hack”) trong thiết kế của mình, khiến việc duy trì website trong tương lai rất khó khăn. Nếu trình duyệt nâng cấp lên phiên bản mới, các “hack” đó rất có thể sẽ không còn hoạt động.
- Không tương thích với các thiết bị truy cập Web khác ngoài trình duyệt: Hiện tại người dùng không chỉ sử dụng trình duyệt để lướt web, họ còn dùng điện thoại di động, PDA, TV. Trong tương lai sẽ còn rất nhiều thiết bị khác được trang bị khả năng truy cập Web (Tủ lạnh, Đồng hồ, v.v…) Nếu mỗi thiết bị đó đều hiển thị website một cách khác nhau, thì sẽ gây phiền toái cho người dùng, cho chủ nhân của website và cho designer.
- Khó truy cập, khó sử dụng đối với người dùng: mỗi người đều có cách thức khác nhau để truy cập Web. Nếu website của bạn thiết kế không theo chuẩn, người dùng sẽ rất khó tùy biến chúng theo nhu cầu của mình. Ví dụ, những người cao tuổi hoặc cận thị rất cần sự hỗ trợ của trình duyệt hoặc trang web để có thể đọc được những văn bản với khổ chữ lớn hơn. Mặc dù đa số các trình duyệt đều hỗ trợ tính năng này, nhưng cách thức hỗ trợ không nhất quán (IE không hỗ trợ tính năng tăng cỡ chữ nếu website đặt font theo kiểu pixel). Vì vậy, website không thiết kế theo chuẩn sẽ loại bỏ tính năng này (và nhiều tính năng hữu ích khác) của IE và trình duyệt nói chung. Đó là chưa kể đến trường hợp những người khiếm thị sử dụng máy đọc để lướt Web (tôi không biết ở Việt Nam có ai sử dụng chưa).
2. Mục tiêu của Web Standards
Trước tình hình đó, năm 1998, W3C (World Wide Web Consortium), đã thành lập Dự án chuẩn hóa Web (The Web Standards Project – hay WaSP) nhằm thiết lập một số chuẩn chung nhất cho các công nghệ, ngôn ngữ sử dụng trong việc thiết kế Web. “Web Standards”, tên gọi chung của các chuẩn, được kỳ vọng sẽ giúp giảm thiểu tối đa chi phí và sự phức tạp trong phát triển Web đồng thời cũng mang lại lợi ích cho người dùng qua việc cải thiện khả năng truy cập (accessibility) của Website.
Ngoài lề
- Thứ nhất, WaSP là một chữ viết gọn (acronym) chứ không phải là chữ viết tắt (abbreviation) như WSP, vốn sử dụng các chữ cái đầu của một cụm từ riêng. Acronym được dùng như một từ với mục đích là khiến nó dễ đọc hơn (ví dụ: radar là acronym cho “radio dection and ranging”). WaSP được dùng cũng không ngoài mục đích dễ đọc dễ nhớ đó.
- Ngoài ra, đây còn là một cách chơi chữ viết tắt khá thú vị vì “wasp” tiếng Anh có nghĩa là con ong bắp cày, cũng chính là biểu tượng của The Web Standard Project.
Lưu ý
- Đây là bài đầu tiên trong loạt 3 bài giới thiệu về Web Standards. Tôi sẽ đăng tiếp phần 2 trong vài ngày tới.
- Mặc dù đã lên kế hoạch viết 3 bài nhằm mang đến một cái nhìn khái quát nhất về Web Standards, tôi không có ý định biến nó thành một bài nghiên cứu chi tiết. Do đó, nếu bạn thật sự muốn tìm hiểu về Web Standards, những liên kết trong bài là những tài liệu tốt để bạn bắt đầu. Trong trường hợp bạn có thắc mắc gì, xin liên lạc với tôi. Tôi sẽ rất vui được thảo luận với bạn về Web Standards!
Đáng xem
18 phản hồi
1
NDLoc đã phản hồi:
Hi Sonny,
Nhìn giao diện là biết bản quyề thuộc SonnyMotives rồi.
Bài viế hay lắm nhưng tôi rất thích thú với ý tưởng “Trong tương lai sẽ còn rất nhiều thiết bị khác được trang bị khả năng truy cập Web (Tủ lạnh, Đồng hồ, v.v…) “. Nếu vài năm trước đây mà đề cập vấn đề này chắc người ta sẽ nghĩ đây chỉ là chyện viễn tưởng,giờ thì tất cả đã có cái nhìn rất khác vế sự phát triển của CNTT nói chung và internet nói riếng.
2
Sonny đã phản hồi:
Thật ra không phải đợi đến tương lai đâu, hiện tại đã có tủ lạnh lướt Web. Nhưng đó chưa phải là điều thật sự đáng lo khi tủ lạnh dạng này rất có thể tích hợp một trình duyệt hoàn chỉnh cho nó.
Điện thoại di động, các thiết bị cầm tay với màn hình nhỏ mới thật sự là nỗi lo cho các web developer vì tính thiếu tương thích của chúng. Ví dụ, máy chơi game Nintendo DS và PSP đều có thể lướt Web. Nếu trình duyệt tích hợp trong chúng không theo chuẩn, chẳng lẽ chúng ta phải thiết kế 2 giao diện khác nhau của cùng một website cho chúng?
3
david tran đã phản hồi:
Bài viết rất hay và có ích cho các bạn đang học hoặc đang làm trong CNTT Việt Nam.
Thanks
4
Sonny đã phản hồi:
@NDLoc & davidtran: Cảm ơn về phản hồi của các bạn. Và lần sau các bạn ghi tiếng Việt có dấu nha. Thanks.
5
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
TT đã phản hồi:
Hi Sonny.
Tôi không có kiến thức về Web Design, nhưng rất cám ơn anh tạo ra trang web này cũng với nhưng bài viết hay va hấp dẫn.Mặc dù lúc đọc những bài viết tôi hoàn toàn không hiểu hết được ý trọn vẹn vì anh dùng từ cua Web Design nhưng nhờ việc đọc những bài viết của anh tôi đã tạo được thói quen tốt là muốn tìm hiểu thêm nhiếu điếu mới mà trước đây tôi vẫn nghĩ là không liên quan và không có ích cho tôi, bên cạnh đó cũng giúp tôi nhận ra 1 điều la Web Design rất lý thú.
Tôi rất thích trang web của anh vì màu sắc và bố cục rất tốt (Đó là tất cả những nhận xét của tôi về trang web của anh, 1 người không biết nhiều về Web Design).Chúc anh làm việc tốt và thành công trong công việc.
GOOD LUCK,
TT
6
SonnyMotives » Blog Archive » Dự án StandardPoint đã phản hồi:
[...] Bên cạnh đó, một trong những mục đích quan trọng của dự án là khuyến khích việc sử dụng các standards của thế giới trong phát triển Web, mà đầu tiên là Web Standards (bạn có thể xem bài giới thiệu ở đây). Trong khi thế giới đang nhanh chóng chuyển sang các chuẩn phát triển mới nhằm giúp chúng ta làm việc hiệu quả hơn, sáng tạo hơn, đa số các website hiện nay của Việt Nam vẫn còn rất “cũ kỹ” xét về công nghệ lẫn phong cách thiết kế. [...]
7
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
Honi đã phản hồi:
Hi Sonny!
tôi vô cùng thích thú về Web Standard mong anh giúp tôi về mặt kỹ thuật và tài liệu nha!, tôi đang là nhân viên lập trình PHP, jsp,…
Chúc anh thành công với project của mình và tôi sẽ luôn theo dõi tiến trình công việc.
8
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
xuanhoa đã phản hồi:
em đã đọc bài viết của anh và thấy rằng nó thật sự bổ ích với em,em đang tìm tư liệu để viết một bài về tabless and div,nếu ko phiền em xin trich dẫn một số câu trong bài viết của anh.em xin cảm ơn anh
9
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
MINH đã phản hồi:
Cảm ơn anh về bài viết này ha em đang bắt đầu học design nhưng kiến thức rộng quá em ko biết mình có vượt qua nỗi ko. Anh giúp em với ha ! cảm ơn anh nhiều ha, bài viết của anh thật thú vị
10
Sonny đã phản hồi:
Chào các bạn,
Nếu các bạn mới học về web design hay CSS, bạn có thể vào threat “Học thiết kế web sử dụng CSS theo đúng tiêu chuẩn Web Standard” để học và trao đổi những thắc mắc của mình.
Đây là threat do anh Tuấn, một người rất có tâm huyết với Web Standards và CSS khởi tạo, nhằm giúp các bạn mới làm quen với CSS có một kiến thức nền tảng chắc chắn về CSS và Web Standards nói chung.
Ngoài ra, bạn có thể vào blog Css Questions cũng của anh Tuấn có các bài viết tiếng Việt về CSS rất hay.
Thân.
11
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
nguyệt đã phản hồi:
Chào anh!
Cảm ơn Anh rất rất nhiều khi tạo web blog cá nhân này và chia sẽ thông tin với mọi ngừơi.Ôi thật là hạnh phúc khi bất ngờ biết được blog của Anh
12
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
Ngoc Dat đã phản hồi:
Cảm ơn anh về những bài viết rất hay.
Em củng là một người làm Web rất nhiều (chỉ để học) nhưng chưa có khái niệm gì về Web Stardard cả. Điều đó sẻ là một vấn đề khó khăn nếu như em làm việc sau này (em học IT và thích làm Web).
Anh có thể share cho em những bài viết của anh được không ạ?
Rất cảm ơn anh.
13
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
Qchicken đã phản hồi:
Trước tiên mình cảm ơn bạn về bài viết rất hay. Mình cũng bước vào học lập trình web thôi nên cũng có chưa biết nhiều về WS như bạn nói nếu bạn có tài liệu học về chúng thì send cho mình với
14
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
Siemens đã phản hồi:
Hi Sonny,
Thực sự là bài viết rất hay và bổ ích. Đọc mà thông rất là nhiều điều, hiện nay tại VN cũng còn có những người có thực lực và sẳn sàng chia sẽ kinh nghiệm với người khác. Thực sự rất lấy làm cảm ơn về bài viết này.
15
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
Xing Ruan đã phản hồi:
Mình đang nghiên cứu về web chuẩn, cám ơn bài viết của bạn rất nhiều.
16
tindecken đã phản hồi:
Cám ơn a Sony về bài viết này, Blog của anh thật ấn tượng mặc dù đây là lần thứ 2 em vào Blog của anh. Thân.
17
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
heobay đã phản hồi:
Bài viết rất hay, cho phép mình post lại ở forum của mình nhé. Mình sẽ đưa liên kết đến bài viết gốc ở trang của bạn
18
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
Warning: Missing argument 2 for httprequest() in /home/.bathsheba/sontran/sonnymotives.com/wp-content/plugins/gravatars2.php on line 320
ducnhat_it đã phản hồi:
Hi Sony!
Cảm ơn anh vì những bài viết rất bổ ích. Hiện nay, em đang là sinh viên dept IT của trường PTIT. Em cũng mới tìm hiểu về web design nhưng thấy nó rộng quá và cũng không biết phải bắt đầu từ đâu. Đọc bài viết của anh em hiểu được rất nhiều điều. Rất mong được anh giúp đỡ.
Thân